วันนี้ลุงปีติ มีสรุปเนื้อหาเกี่ยวกับ 
Frankincense (เรซินกำยาน) และ 
Myrrh (ยางมิร์รา) ตามที่ Pliny the Elder กล่าวถึงใน หนังสือ ตำรา Naturalis Historia เล่ม XII พร้อมอธิบายภาพรวมและบริบทจากงานต้นฉบับโรมัน (ค.ศ. 77) ควบคู่กับความรู้พฤกษศาสตร์สมัยใหม่เพื่อให้เข้าใจในเชิงทั้ง “ความคิดโบราณ” และ “องค์ความรู้ปัจจุบัน” จากตำราเล่มนี้ 
Frankincense (เรซินกำยาน) และ Myrrh (ยางมิร์รา) ตามที่ Pliny the Elder กล่าวถึงใน หนังสือ ตำรา Naturalis Historia เล่ม XII พร้อมอธิบายภาพรวมและบริบทจากงานต้นฉบับโรมัน (ค.ศ. 77) ควบคู่กับความรู้พฤกษศาสตร์สมัยใหม่เพื่อให้เข้าใจในเชิงทั้ง “ความคิดโบราณ” และ “องค์ความรู้ปัจจุบัน” จากตำราเล่มนี้ 1) Frankincense เรซินกำยาน(ในบทที่กล่าวถึงสินค้าและไม้จากคาบสมุทรอาระเบีย)
มาดูคำกล่าวของ Pliny เลยPliny ระบุว่า อาระเบียเป็นแหล่งเดียวในโลกโบราณที่ผลิต frankincense ได้จริง ไม่ได้กระจายอยู่ทั่วภูมิภาคอื่น ๆ แต่เป็นภูมิภาคเฉพาะในใจกลางอาระเบียที่ผลิตไม้กำยานขนาดใหญ่และเป็นสินค้าเชิงเศรษฐกิจที่สำคัญ
Pliny กล่าวถึงภูมิภาค “Sabota” และชนพื้นเมือง Sabæi/อาตรามีตส์ (Atramites) ซึ่งเป็นที่มาของ ป่า frankincense จำนวนมาก แสดงถึงเส้นทางการค้าและภูมิศาสตร์ของการปลูกและเก็บยางไม้ที่มีค่ามาก
เขาให้รายละเอียดถึงเส้นทางและเวลาเดินทางจากเมืองเกิดสินค้าถึงเมืองท่าขายจริง — เป็นหนึ่งในหลักฐานว่า สินค้านี้ถูกแลกเปลี่ยนในระบบการค้าโลกยุคก่อนคริสต์ศักราชอย่างเข้มแข็ง
กล่าวโดยรวมแล้วสำหรับ Pliny frankincense เป็นหนึ่งในสินค้าที่ “ร่ำรวยที่สุด” ของอาระเบีย และเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ภูมิภาคนั้นถูกเรียกว่า “Happy (Felix) and Blessed Arabia” เพราะความมั่งคั่งจากสินค้าเช่น กำยานและมิร์รา นั่นเอง
ความหมายและมุมมองโรมันในเชิงโรมัน frankincense
เป็น เรซินไม้หอมที่มีค่า มากกว่าสินค้าทั่วไป ใช้ใน พิธีกรรมศาสนา เพื่อเผาและส่งควันไปยังท้องฟ้า (คำว่ากลิ่นควันเหมือนคำภาวนาที่ลอยขึ้น) เป็น สินค้าที่วัดค่าเชิงเศรษฐกิจและสัญลักษณ์สถานะสูง ในความรู้พฤกษศาสตร์สมัยใหม่
Frankincense คือเรซินจากต้นไม้ในสกุล Boswellia (เช่น Boswellia sacra / B. serrata) ซึ่งปลูกขึ้นในบริเวณคาบสมุทรอาระเบียและพื้นที่แห้งแล้งของแอฟริกา กรีดเปลือกแล้วให้ยางเรซินหยดออกมาแข็งเป็นก้อนที่มีกลิ่นหอม
คุณสมบัติสำคัญของกำยาน เเละ เมอร์ กลิ่นหอมเมื่อเผาไหม้
ไว้ใช้ในพิธีกรรมบูชา
ใช้ในเครื่องหอมและน้ำมันหอมระเหย
มีบทบาทเป็นสินค้าเชิงเศรษฐกิจในโลกโบราณ
2) Myrrh — ยางมิร์รา คำกล่าวของ Pliny Pliny กล่าวว่ามิร์ราเป็นสินค้าเช่น frankincense แต่ พบได้ทั้งในอาระเบียและในดินแดน Troglodytes (ชายฝั่งตะวันออกของแอฟริกา) — ทำให้มันแตกต่างจาก frankincense ที่มีแหล่งเฉพาะแค่ในอาระเบีย
เขายังอธิบายถึง วิธีการปลอมแปลง/ผสมมิร์รากับวัสดุอื่น เช่น การผสมกับนิ่วหญ้า mastich หรือยางอื่น ๆ เพื่อเพิ่มน้ำหนักและทำให้ราคาสูงขึ้น ซึ่งสะท้อนความรู้ด้านการค้าและมาตรฐานสินค้าที่เขาเห็นได้ในยุคนั้น
นี่คือสิ่งสำคัญ: Pliny ไม่เพียงพูดถึงผลิตภัณฑ์ทางพฤกษศาสตร์เท่านั้น แต่ยังพูดถึง “มาตรฐาน/การปลอมแปลงสินค้า” ซึ่งเป็นประเด็นด้านการค้าและคุณภาพ ในยุคโรมันอีกด้วย ความหมายและมุมมองโรมันสำหรับชาวโรมัน myrrh
เป็น ยางเรซินหอมที่ถูกนำมาใช้ในพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์และเวชกรรม เขา “พยายามวิเคราะห์” ว่ามีการปลอมแปลงอย่างไร — แสดงว่าเป็นสินค้าเชิงเศรษฐกิจระดับสูง มีการกล่าวถึงการปรับรสและลักษณะของมันเพื่อให้ตอบโจทย์ตลาด (เช่น ทำให้ “ขมขึ้น” หรือ “หนักขึ้น”) ในความรู้พฤกษศาสตร์สมัยใหม่ Myrrh เป็นเรซินจากไม้ในสกุล Commiphora (เช่น Commiphora myrrha) ซึ่งพบในคาบสมุทรอาหรับและอาฟริกาเหนือ ใช้ในพิธีกรรม การแพทย์พื้นบ้าน และน้ำมันหอมระเหยเช่นกัน
คุณสมบัติสำคัญกลิ่นมักค่อนข้างเข้มและขมกว่ากำยาน
ใช้ใน การแพทย์โบราณ (เช่น ใส่แผลรักษา)
ใช้เป็นส่วนประกอบในเครื่องหอมและสารบูชา
มีบทบาทในประวัติศาสตร์ศาสนาอย่างลึกซึ้ง
เมื่อเปรียบเทียบทั้งสองในบริบทโบราณแง่มุม Frankincense (กำยาน) Myrrh (มิร์รา)
ที่มาภูมิศาสตร์ (โรมัน) อาระเบียเท่านั้น อาระเบียและ Troglodyte
ความหอม/การใช้งาน กลิ่นสดชื่น ใช้ในพิธีกรรมและบูชา กลิ่นเข้ม ใช้ร่วมกับพิธีกรรมและยา
มุมมองการค้า สินค้าราคาสูงและสำคัญ เช่นกัน แต่มีการกล่าวถึงการปลอมแปลง
สรุปภาพรวมสำคัญจาก Naturalis Historia เล่ม XII
Pliny ไม่ได้กล่าวเพียง “ลักษณะทางพฤกษศาสตร์” แต่เชื่อมโยงสินค้าพวกนี้กับภูมิศาสตร์ การค้า และมาตรฐานของสินค้า สำหรับชาวโรมัน แก่นแท้ของ frankincense และ myrrh คือ “สิ่งที่มีค่าทางเศรษฐกิจและศาสนา” มากกว่าแค่ “ต้นไม้ธรรมดา” เเละต่อไปนี้คือ คำอธิบาย “อย่างละเอียด” เกี่ยวกับ Frankincense (กำยาน) และ Myrrh (มิร์รา / ยางมดยอบ) ตามที่กล่าวไว้ใน Naturalis Historia เล่ม XII โดย Pliny the Elder พร้อม อธิบายเชิงภูมิศาสตร์ การค้า และลักษณะพฤกษศาสตร์ โบราณ + ปัจจุบัน ครับ 1) Frankincense — กำยาน (Frankincense / Boswellia spp.)
a) เอกสารต้นฉบับ: การกล่าวถึงใน Naturalis Historia Pliny กล่าวไว้ตอนต้นในบทเกี่ยวกับ “Arabia Happy and Blessed” ว่า ไม่มีภูมิภาคใดในโลกโบราณให้กำยานได้ นอกจากอาระเบีย (Arabia) โดยไม่ใช่ทั้งประเทศ แต่เฉพาะ ในใจกลางอาระเบียของชนเผ่า Atramites เท่านั้นที่ผลิตกำยานปริมาณมากได้จริง จึงเป็นหนึ่งในสินค้าเศรษฐกิจและเหตุผลที่อาระเบียได้ชื่อว่า “มีความสุขและเป็นสุข” Pliny ให้รายละเอียดว่าพื้นที่ผลิตกำยานลึกเข้าไปในภูมิประเทศที่ล้อมรอบด้วยเทือกเขา ซึ่งยากต่อการเข้าถึงและเก็บเกี่ยว สะท้อนภาพของ “พื้นที่พิเศษเฉพาะ” ที่ให้สินค้าหายากและมีค่า เขานำเสนอ กำยานและมิร์ราเป็นสินค้าอันดับหลักของอาระเบีย และกล่าวว่า กำยานไม่พบในประเทศอื่น (นอกจากที่กล่าว) ซึ่งแสดงว่าโรมันรับรู้ว่าแหล่งกำยานมีจำกัดและสำคัญมากต่อการค้า b) ภาพทางภูมิศาสตร์และการค้าในสมัย Pliny ในยุคโรมัน frankincense มาจากพื้นที่ตอนใต้ของคาบสมุทรอาระเบีย เช่น Hadramaut / Sabota ซึ่ง Pliny ระบุว่าเป็นเมืองหลวงของชนเผ่า Sabæi — และเป็นจุดหลักของการผลิตกำยานส่งออก โดยสินค้าอาจถูกส่งออกผ่านชนเผ่าอื่น ๆ เช่น Gebanites เพื่อแลกกับสินค้าโรมันและทุนสาธารณะ — แสดงถึงเส้นทางการค้าระยะไกลที่เชื่อมจากอาระเบียสู่อาณาจักรโรมัน c) ภาพพฤกษศาสตร์สมัยใหม่ของกำยาน Frankincense คือ เรซินจากต้นไม้ในสกุล Boswellia หลายชนิด เช่น• Boswellia sacra — แหล่งหลักที่นิยมหมักเป็นกำยานในคาบสมุทรอาหรับ
• Boswellia serrata / Boswellia carterii / Boswellia frereana ฯลฯ
เรซินนี้เกิดจาก การกรีดเปลือกไม้ เพื่อให้เยื่อไม้สีขาวโปร่งใสไหลออกมาแข็งตัวเป็นก้อน เมื่อนำไปเผาจะให้ควันหอมตามแบบโบราณและสากลตอบรับกลิ่นสะอาดนุ่มลอยขึ้นสู่ฟ้า เป็นเหตุผลว่ามันถูกใช้ในพิธีกรรมศาสนาและประกอบพิธีกรรมในโรมันและตะวันออกกลางอย่างแพร่หลาย ในยุคโบราณ “ควันกำยาน” มักถูกเปรียบเสมือน คำอธิษฐานหรือสัญญาณของการเชื่อมต่อระหว่างมนุษย์กับเทพเจ้า — เพราะควันลอยขึ้นสูง ทำให้เชื่อว่าเป็นการเชื่อมระหว่างโลกมนุษย์และสวรรค์ ประเด็นสำคัญจาก Pliny + ภาพปัจจุบันประเด็น รายละเอียด
แหล่งผลิตหลักในงานโรมัน Arabia เฉพาะพื้นที่ Atramites / Sabæi / Hadramaut
เน้นคุณค่าเชิงเศรษฐกิจ เป็นหนึ่งในสินค้าอันมั่งคั่งที่สุดของอาระเบีย
ความสำคัญทางพิธีกรรม ใช้เผาในงานศาสนาและประกอบพิธีกรรม
พฤกษศาสตร์ปัจจุบัน เรซินจาก Boswellia spp. ทั้งหลาย
ดังนั้น จาก Pliny + งานวิทยาศาสตร์ปัจจุบัน เราจึงเห็นว่า frankincense เป็นมากกว่า “ไม้ธรรมดา” แต่มันคือ สินค้าอารยธรรมทั้งเชิงศาสนา การค้า และภูมิศาสตร์ ในโลกโบราณ
2) Myrrh — มิร์รา (Myrrh / ยางมดยอบ) a) เอกสารต้นฉบับ: การกล่าวถึงของ Pliny Pliny กล่าวว่ามิร์ราเป็นสินค้า “คู่กับกำยาน” — โดยทั้งสองถือเป็น สินค้าหลักของอาระเบีย แต่ myrrh แตกต่างตรงที่มัน “พบได้ทั้งในอาระเบียและในประเทศ Troglodytes” (ชายฝั่งตะวันออกของทะเลแดง / เอธิโอเปียและซูดานบริเวณติดทะเล) — ไม่จำกัดแค่แหล่งเดียวเหมือน frankincense ใน Naturalis Historia Pliny กล่าวถึง ต้นไม้ที่ผลิตมิร์รา และวิธีได้มาซึ่งยางมิร์รา รวมถึงราคาที่ต่างกันของสินค้าพวกนี้ — ซึ่งสะท้อนว่าโรมันรับรู้ความต่างด้าน “คุณภาพ + แหล่งผลิต + การตลาด” ของมัน b) ภูมิศาสตร์ & ความสำคัญ ในยุคโรมัน มิร์ราถูกจัดให้เป็น ยางเรซินหอมที่มีหลากแหล่งมากกว่า และถูกใช้ทั้งในพิธีกรรมและ ยา เช่น ใช้ปรุงกลิ่นในน้ำมันหอม / ยา / และอาจถูกใช้ประกอบการฝังศพ — เป็นคุณสมบัติที่แตกต่างจาก frankincense ที่เน้นพิธีกรรมศาสนามากกว่า ในแง่การค้า มิร์ราเป็นสินค้าที่ “มีหลายคุณภาพ / หลายราคา” Pliny ยังพูดถึงราคาที่ต่างกัน ซึ่งสะท้อนระบบชั่งน้ำหนักราคาและคุณสมบัติเรซินที่อาจมีตั้งแต่ธรรมดาไปจนถึงพรีเมียมมาก c) พฤกษศาสตร์สมัยใหม่ของมิร์รา Myrrh คือ เรซินจากต้นไม้ในสกุล Commiphora เช่น Commiphora myrrha ซึ่งมีถิ่นกำเนิดในคาบสมุทรอาหรับและแอฟริกาตะวันออก เรซินนี้ถูกเก็บโดยการ กรีดเปลือกไม้ ให้เรซินสีแดง-น้ำตาลหยดออกมาแข็งเป็นก้อน — มักใช้ใน การแพทย์พื้นบ้าน น้ำมันหอม และประกอบพิธีกรรมบางอย่างตามความเชื่อโบราณ/ศาสนา ความแตกต่างอีกอย่างคือ myrrh มักถูกใช้เป็น สัญลักษณ์แห่งความตายหรือการฝังศพในบางวัฒนธรรม (เช่นในพระคัมภีร์ไบเบิลและการฝังศพของพระกุมาร) ซึ่งสอดรับกับการใช้จริงในหลายวัฒนธรรม สรุปภาพรวมFrankincense (กำยาน)
แหล่งผลิต: เฉพาะ Arabia (พวก Atramites / Hadramaut) คุณค่า: สินค้ามีค่า, เผาเพื่อพิธีกรรมศาสนา, สัญลักษณ์การอธิษฐาน พฤกษศาสตร์: เรซินจาก Boswellia spp.Myrrh (มิร์รา / ยางมดยอบ)
แหล่งผลิต: Arabia + Troglodytes region คุณค่า: เรซินหอม, ใช้ทั้งพิธีกรรมและยา พฤกษศาสตร์: เรซินจาก Commiphora spp.อ่านจบเเล้วก็ตื่นเต้นไปอีกหนึ่ง นะครับ
-------------------------------------------------------------------------------------------------
ติดตามเรื่องราวกำยานเเละมดยอบ Frankincense and Myrrh เพิ่มเติม
-------------------------------------------------------------------------------------------------
พูดคุยเเลกเปลี่ยน ทักทายกับลุงปีติ
-------------------------------------------------------------------------------------------------
สนับสนุนสินค้าจากสวนลุงปีติ ไปที่ร้านค้าได้เลย
-------------------------------------------------------------------------------------------------
